Poğaça Tarifi: Yumuşacık Peynirli Kahvaltılık

Poğaça, mayalı hamurun peynir, zeytin veya patates ile şekillendirilerek fırınlanmasıyla yapılan geleneksel bir Türk hamur işidir. Kahvaltı sofralarının ve çay saatlerinin vazgeçilmezi olan poğaça, yumuşacık dokusu ve çeşitli iç harç seçenekleriyle her yaştan sevilen bir lezzettir. Poğaça tarifi doğru hamur kıvamı, yeterli mayalama süresi ve uygun fırın sıcaklığıyla mükemmel sonuç verir. Bu yazıda hamurun kabarması, poğaçaların yumuşak kalması ve farklı iç harç seçenekleri hakkında tüm detayları bulabilirsiniz.

Poğaça Tarifi: Hamur İşinin Yeri ve Çeşitleri

Poğaça Türk mutfağının en sevilen hamur işlerinden biridir. Osmanlı döneminden günümüze ulaşan bu lezzet, pastanelerin ve fırınların en çok satan ürünleri arasında yer alır. Her mahallede poğaçasıyla ünlü bir fırın bulunur ve sabah kahvaltılarının olmazsa olmazıdır.

Poğaça çeşitleri iç harcına göre adlandırılır. Peynirli poğaça en klasik ve en yaygın olanıdır.

Zeytinli poğaça Ege bölgesinde özellikle tercih edilir. Patatesli poğaça daha doyurucu bir seçenektir. Kıymalı poğaça ise ana yemek niyetine de tüketilebilir. Sade poğaça iç harç olmadan yapılır ve yanında reçel veya bal ile servis edilir.

Ramazan ayında poğaça hem sahur hem iftar sofralarının aranan lezzetlerindendir. Önceden hazırlanıp dondurulabilmesi büyük avantaj sağlar. Sahur öncesi fırına verilen poğaçalar sıcak sıcak tüketilebilir. Doyurucu yapısı uzun açlık saatlerinde tok tutar. Çay ile birlikte tüketildiğinde tam bir Ramazan klasiği oluşturur.

Poğaça Tarifi: Malzemeler

20-24 adet poğaça için gereken malzemeler şu şekildedir:

Hamur için:

• 1 su bardağı ılık süt

  
  

• 1 su bardağı yoğurt (oda sıcaklığında)

  
  

• Yarım su bardağı sıvı yağ

  
  

• 1 adet yumurta (oda sıcaklığında)

  
  

• 1 paket instant maya (10 gram)

  
  

• 1 yemek kaşığı toz şeker

  
  

• 1 tatlı kaşığı tuz

  
  

• 5-5,5 su bardağı un

  
  

Peynirli iç harç için:

• 250 gram beyaz peynir (ufalanmış)

  
  

• Yarım demet maydanoz (ince kıyılmış)

  
  

• Yarım tatlı kaşığı karabiber (isteğe bağlı)

  
  

Zeytinli iç harç için (alternatif):

• 1 su bardağı siyah zeytin (çekirdekleri çıkarılmış, doğranmış)

  
  

• 1 yemek kaşığı zeytinyağı

  
  

• Yarım tatlı kaşığı kekik

  
  

Patatesli iç harç için (alternatif):

• 3 adet orta boy patates (haşlanmış, ezilmiş)

• 1 adet küçük soğan (rendelenmiş)

  
  

• Yarım tatlı kaşığı tuz

  
  

• Yarım tatlı kaşığı karabiber

  
  

• Yarım demet maydanoz (ince kıyılmış)

  
  

Üzeri için:

• 1 adet yumurta sarısı

  
  

• 1 yemek kaşığı süt

  
  

• Susam veya çörek otu

  
  

Yoğurt poğaça tarifinin yumuşaklık sırrıdır. Yoğurt hamura nem katar ve poğaçaların günlerce yumuşak kalmasını sağlar. Tam yağlı yoğurt en iyi sonucu verir. Yoğurtsuz tarifler de mevcuttur ancak poğaçalar daha çabuk sertleşir.

Sıvı yağ yerine eritilmiş tereyağı da kullanılabilir. Tereyağı daha zengin bir aroma verir ancak soğuduğunda poğaçalar biraz daha sert olabilir. Sıvı yağ daha hafif ve uzun süre yumuşak kalan poğaçalar sağlar.

Poğaça Tarifi: Adım Adım Yapılışı

Poğaça tarifi hamur hazırlığı, mayalama, iç harç hazırlığı, şekillendirme ve fırınlama aşamalarından oluşur.

Hamur hazırlığı:

1. Geniş bir kaba ılık sütü dökün.

   
   

2. Mayayı ve şekeri ekleyin, karıştırın.

   
   

3. 5 dakika bekletin, maya köpürmeye başlayacaktır.

   
   

4. Yoğurdu ekleyin ve karıştırın.

   
   

5. Sıvı yağı ekleyin.

   
   

6. Yumurtayı ekleyin ve çırpın.

   
   

7. Tuzu ekleyin.

   
   

8. Unu azar azar ilave edin.

   
   

9. Önce kaşıkla, sonra elle yoğurmaya başlayın.

   
   

10. 8-10 dakika yoğurun.

    
    

11. Hamur yumuşak, elastik ve ele hafifçe yapışkan olmalıdır.

    
    

12. Çok sert hamur yapmayın, yumuşak kalsın.

    
    

13. Gerekirse 1-2 yemek kaşığı daha yağ ekleyin.

    
    

Mayalama:

1. Hamuru yuvarlak şekilde toplayın.

   
   

2. Kabın içinde üzerini streç filmle kapatın.

   
   

3. Ilık bir yerde mayalanmaya bırakın.

   
   

4. 1-1,5 saat bekletin.

   
   

5. Hamur iki katına çıkmalıdır.

   
   

İç harç hazırlığı (peynirli):

1. Beyaz peyniri bir kaseye alın ve çatalla ezin

   
   

2. Maydanozu ekleyin.

   
   

3. Karabiber ekleyin ve karıştırın.

   
   

4. Peynir çok tuzluysa ek tuz eklemeyin.

   
   

Şekillendirme:

1. Fırını 180 derece ısıtın.

   
   

2. Kabarmış hamuru yumruklayarak havasını alın.

   
   

3. Tezgaha alın ve 20-24 eşit parçaya bölün.

   
   

4. Her parçayı avuç içinde yuvarlayın.

   
   

5. Bir parçayı alın ve elinizle hafifçe yassıltın.

   
   

6. Ortasına 1 tatlı kaşığı iç harç koyun.

   
   

7. Kenarları ortada toplayarak kapatın.

   
   

8. Dikişli tarafı alta gelecek şekilde çevirin.

   
   

9. Elinizle hafifçe bastırarak şekil verin.

   
   

10. Yağlanmış veya pişirme kağıdı serilmiş tepsiye dizin.

    
    

11. Poğaçalar arasında 3-4 cm boşluk bırakın.

    
    

12. Üzerlerini nemli bezle örtün.

    
    

13. 20-30 dakika ara mayalama için bekletin.

    
    

Üst sos ve fırınlama:

1. Yumurta sarısı ve sütü karıştırın.

   
   

2. Kabaran poğaçaların üzerine fırça ile sürün.

   
   

3. Susam veya çörek otu serpin.

   
   

4. Önceden ısıtılmış fırında 20-25 dakika pişirin.

   
   

5. Üzerleri altın sarısı olduğunda hazırdır.

   
   

6. Fırından çıkarın ve 5 dakika dinlendirin.

   
   

Poğaça Tarifi: Hamur Kıvamı ve Yoğurma Tekniği

Hamur kıvamı poğaça tarifinin en kritik noktasıdır. Yumuşak hamur yumuşak poğaça verir. Sert hamur ise kuru ve sert poğaçalara neden olur. Hamur ele hafifçe yapışkan olmalı ama kontrol edilebilir olmalıdır.

Un miktarı tarife göre ayarlanmalıdır. Unun nem oranı, yumurtanın büyüklüğü ve yoğurdun kıvamı sonucu etkiler. 5 su bardağı unla başlayıp gerekirse yarım su bardağı daha eklemek güvenli yaklaşımdır. Fazla un hamuru sertleştirir.

Yoğurma süresi yeterli olmalıdır. 8-10 dakika yoğurma gluten yapısının gelişmesini sağlar. Yetersiz yoğurma poğaçaların düzgün kabarmamasına neden olur. Hamur pürüzsüz, elastik ve parlak bir görünüm aldığında hazırdır.

Poğaça Tarifi: Şekillendirme Yöntemleri

Klasik yuvarlak şekil en yaygın poğaça formudur. İç harç ortaya konur, kenarlar toplanır ve kapatılır. Dikişli taraf alta gelecek şekilde tepsiye dizilir. Bu şekilde poğaça pişerken açılmaz.

Yarım ay şeklinde poğaça da yapılabilir. Hamur parçası yuvarlak açılır, yarısına iç harç konur ve diğer yarısı üzerine katlanır. Kenarları çatalla bastırılarak kapatılır. Bu şekil daha büyük poğaçalar için uygundur.

Örgü şeklinde poğaça dekoratif bir görünüm sağlar. Hamur dikdörtgen açılır, uzun kenarlarına çapraz kesikler atılır ve örgü gibi kapatılır. Bu şekil daha fazla emek gerektirir ancak sunum için etkileyicidir.

Poğaça Yapımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Poğaça tarifi uygulanırken ara mayalama aşaması atlanmamalıdır. Şekillendirilen poğaçaların fırına girmeden önce 20-30 dakika daha kabarması gerekir. Bu aşama poğaçaların puf puf olmasını sağlar. Ara mayalama yapılmadan fırına verilen poğaçalar yoğun ve sert olur.

Fırın sıcaklığı 180 derece standarttır. Yüksek sıcaklıkta poğaçaların dışı çabuk kızarır ancak içi çiğ kalır. Düşük sıcaklıkta ise düzgün kabarmaz ve solgun kalır. Fırının orta rafı en uygun konumdur.

Yumurta sarısı sürülmesi poğaçaların parlak ve altın sarısı görünmesini sağlar. Yumurta sarısına süt eklenmesi kıvamı inceltir ve daha kolay sürülmesini sağlar. Tüm yumurta kullanılırsa renk daha açık olur.

Poğaça oda sıcaklığında 2-3 gün yumuşak kalır. Hava almayan bir kapta veya poşette saklanmalıdır. Daha uzun saklamak için dondurulabilir. Pişmiş poğaçalar 1-2 ay dondurucuda saklanabilir. Tüketmeden önce oda sıcaklığında çözdürülüp fırında veya mikrodalga ısıtılabilir.

Çiğ hamur topakları da dondurulabilir. Bu yöntemde poğaçalar şekillendirilir, tepside dondurulur ve sonra poşete aktarılır. Pişirmeden önce oda sıcaklığında çözdürülür, ara mayalama yapılır ve fırınlanır. Bu yöntem taze poğaça tadı sağlar.