Lazanya Yapımı: Katmer Katmer Beşamel Soslu Tarif
- İbrahim'in Yeri Garden Restaurant
- 2 gün önce
- 5 dakikada okunur
Lazanya tarifi, ince makarna yaprakları, kıymalı domates sosu ve kremamsı beşamel sosun katman katman dizilerek fırınlanmasıyla hazırlanan doyurucu bir yemektir. İtalyan mutfağının dünyaca ünlü lezzetlerinden olan lazanya, Türk damak zevkine de mükemmel uyum sağlamıştır. Lazanya tarifi kaliteli malzeme seçimi, doğru sos kıvamları ve sabırlı katman dizimi ile evde da restoran kalitesinde hazırlanabilir. Bu yazıda beşamel sos yapımından kıymalı harca, katman düzeninden fırınlama süresine kadar tüm detayları bulabilirsiniz.
Lazanya Tarifi: Yemeğin Özellikleri ve Katman Düzeni
Lazanya İtalya'nın Emilia-Romagna bölgesinden dünyaya yayılmış klasik bir fırın yemeğidir. Adını kullanılan yassı ve geniş makarna yapraklarından alır. Katman katman dizilen malzemeler fırında birleşerek muhteşem bir lezzet oluşturur.
Lazanyayı özel kılan üç temel bileşeni vardır: makarna yaprakları, kıymalı domates sosu (Bolonez) ve beşamel sos. Bu üç bileşenin dengeli bir şekilde katmanlanması lazanyanın başarısını belirler. Her katmanda üç bileşenin de bulunması her lokmada dengeli tat alınmasını sağlar.
Türkiye'de lazanya özellikle misafir ağırlamalarında ve özel günlerde tercih edilen bir yemektir. Önceden hazırlanabilmesi ve fırına verilip bırakılabilmesi pratiklik sağlar. Büyük tepsiler halinde yapılabilmesi kalabalık sofralara hitap eder.
Lazanya sıcak servis edilmesi gereken bir yemektir. Fırından çıktığında köpüren peyniri ve buğulanan katmanlarıyla göz alıcı bir sunum sağlar. Yanında yeşil salata ile hafifletilerek servis edilebilir.
Ramazan ayında lazanya iftar sofralarının doyurucu ve pratik seçeneklerindendir. Önceden hazırlanıp buzdolabında bekletilebilmesi iftar hazırlığını kolaylaştırır. Protein, karbonhidrat ve süt ürünlerini bir arada sunması dengeli bir öğün oluşturur. Sıcak ve lezzetli yapısı iftar sofrasına şenlik katar.
Lazanya Tarifi: Malzemeler
8-10 kişilik bir tepsi lazanya için gereken malzemeler şu şekildedir:
Lazanya yaprakları için:
1 paket lazanya makarnası (yaklaşık 250-300 gram)
Bol su (haşlama için)
1 yemek kaşığı tuz
1 yemek kaşığı zeytinyağı
Kıymalı sos (Bolonez) için:
500 gram dana kıyma
2 adet orta boy soğan (ince doğranmış)
3 diş sarımsak (ezilmiş)
400 gram domates püresi veya rendelenmiş domates
2 yemek kaşığı domates salçası
2 yemek kaşığı zeytinyağı
1 tatlı kaşığı tuz
1 tatlı kaşığı karabiber
1 tatlı kaşığı kekik
Yarım tatlı kaşığı şeker
1 su bardağı sıcak su
Beşamel sos için:
4 yemek kaşığı tereyağı
4 yemek kaşığı un
4 su bardağı süt (oda sıcaklığında)
1 tatlı kaşığı tuz
Yarım tatlı kaşığı karabiber
Çeyrek tatlı kaşığı muskat (isteğe bağlı)
Peynir katmanı için:
200 gram kaşar peyniri (rendelenmiş)
100 gram mozzarella peyniri (rendelenmiş veya dilimlenmiş)
50 gram parmesan peyniri (rendelenmiş, isteğe bağlı)
Lazanya makarnası seçimi önemlidir. Fırında pişen çeşitler haşlama gerektirmez ve pratiktir. Geleneksel lazanya yaprakları haşlanarak kullanılır. Her iki çeşit de başarılı sonuç verir.
Kıyma kalitesi sosun lezzetini belirler. Orta yağlı dana kıyma en iyi sonucu verir. Kuzu kıyma veya karışık kıyma da kullanılabilir. Yağsız kıyma kuru sos yapar.
Lazanya Tarifi: Adım Adım Yapılışı
Lazanya tarifi kıymalı sos, beşamel sos, makarna haşlama, katmanlama ve fırınlama aşamalarından oluşur.
Kıymalı sos (Bolonez) hazırlığı:
Geniş bir tavaya zeytinyağını koyun ve ısıtın.
Doğranmış soğanları ekleyin.
Yumuşayıp pembeleşene kadar kavurun (4-5 dakika).
Ezilmiş sarımsakları ekleyin ve 1 dakika kavurun.
Kıymayı ekleyin.
Tahta kaşıkla parçalayarak karıştırın.
Kıyma rengini değiştirene kadar kavurun (5-6 dakika).
Domates salçasını ekleyin ve 1-2 dakika kavurun.
Domates püresini veya rendelenmiş domatesi ekleyin.
Tuz, karabiber, kekik ve şekeri ekleyin.
Sıcak suyu ekleyin ve karıştırın.
Kaynamaya başladığında ateşi kısın.
Kapağı hafif aralık bırakarak 20-25 dakika pişirin.
Sos koyulaşmalı ve suyunu çekmelidir.
Ocaktan alın ve kenara ayırın.
Beşamel sos hazırlığı:
Orta boy bir tencereye tereyağını koyun.
Orta ateşte eritin.
Unu ekleyin.
Tahta kaşıkla sürekli karıştırarak kavurun.
2-3 dakika kavurun, un çiğ kokusunu kaybetmelidir.
Rengi hafif kremleşebilir ama kahverengileşmemeli.
Ateşi kısın.
Sütün bir kısmını ekleyin ve hızla çırpın.
Topaklanmayı önlemek için sürekli çırpın.
İlk süt karışınca kalan sütü yavaş yavaş ekleyin.
Her seferinde iyice karıştırın.
Tuz, karabiber ve muskatı ekleyin.
Orta ateşte karıştırarak pişirin.
Sos kaynamaya başlayacak ve koyulaşacaktır.
Kaşığın arkasını kaplayacak kıvama geldiğinde hazırdır.
5-7 dakika pişirme yeterlidir.
Ocaktan alın.
Lazanya yapraklarını haşlama (gerekiyorsa):
Büyük bir tencereye bol su koyun.
Tuz ve zeytinyağı ekleyin.
Kaynatın.
Lazanya yapraklarını tek tek suya bırakın.
Yapışmamaları için ara ara karıştırın.
Paket üzerindeki süreye göre haşlayın (genellikle 8-10 dakika).
Al dente olmalı, tam yumuşamamalı.
Süzgeçe alın.
Soğuk suya geçirin.
Tek tek çıkarıp tepsiye dizin, üst üste koymayın.
Katmanlama:
Fırını 180 derece ön ısıtmaya alın.
Fırın tepsisinin (yaklaşık 25x35 cm) dibine biraz beşamel sos sürün.
İlk kat lazanya yapraklarını yan yana dizin.
Yapraklar birbirine hafifçe binebilir.
Kıymalı sosun üçte birini yaprakların üzerine yayın.
Beşamel sosun üçte birini üzerine dökün.
Rendelenmiş kaşar peynirinin bir kısmını serpin.
İkinci kat lazanya yapraklarını dizin.
Kıymalı sos, beşamel sos ve peynir sırasını tekrarlayın.
Üçüncü kat lazanya yapraklarını dizin.
Son kat için kalan sosları ve peynirleri kullanın.
En üste bol beşamel sos olmalıdır.
Mozzarella ve parmesan peynirlerini en üste serpin.
Fırınlama:
Tepsinin üzerini alüminyum folyo ile kapatın.
Önceden ısıtılmış fırına verin.
180 derecede 30 dakika pişirin.
Folyoyu çıkarın.
15-20 dakika daha pişirin.
Üzeri altın sarısı ve köpürmüş olmalıdır.
Fırından çıkarın.
10 dakika dinlendirin.
Kesim için dinlendirme önemlidir, sıcakken kesilirse dağılır.
Dilimleyerek servis edin.
Lazanya Tarifi: Beşamel Sos Püf Noktaları
Beşamel sos lazanya tarifinin en kritik bileşenlerinden biridir. Pürüzsüz ve kremamsı bir beşamel sosun sırrı doğru tekniktedir.
Un-yağ karışımı (roux) düzgün hazırlanmalıdır. Un yağda yeterince kavrulmazsa sos unsu tat verir. Ancak kahverengileşmemelidir, lazanya için beyaz roux kullanılır.
Süt oda sıcaklığında olmalıdır. Soğuk süt sıcak rouxa eklendiğinde topaklanma riski artar. Ilık süt daha pürüzsüz karışım sağlar.
Süt yavaş yavaş eklenmelidir. Tüm süt bir anda dökülürse topaklar oluşur. Her seferinde az miktar ekleyip karıştırmak en güvenli yöntemdir.
Topaklanma olursa tel çırpıcı ile hızla çırpmak veya blenderdan geçirmek sorunu çözer. Ama önlemek her zaman düzeltmekten kolaydır.
Lazanya Tarifi: Katman Düzeni ve Oranlar
Katman düzeni lazanyanın dengeli pişmesini sağlar. Geleneksel olarak 3-4 makarna katmanı idealdir. Daha fazla katman pişirme süresini uzatır.
Her katmanda üç bileşenin de bulunması önemlidir. Makarna, kıymalı sos, beşamel sos ve peynir sırası takip edilir. Bu düzen her dilimde dengeli tat sağlar.
En alt katmana beşamel sos sürülmesi lazanyanın yapışmasını önler. En üst katmanda bol beşamel ve peynir olması altın kahverengi kabuk oluşturur.
Soslar cömert kullanılmalıdır. Yetersiz sos lazanyanın kuru kalmasına neden olur. Özellikle beşamel sos bol olmalıdır çünkü fırında bir kısmı buharlaşır.
Lazanya Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Lazanya tarifi uygulanırken haşlamasız lazanya yaprakları pratik bir alternatiftir. Bu yapraklar sosların suyunu emerek pişer. Sos miktarının yeterli olması şarttır, yetersiz sos yaprakları sert bırakır.
Geleneksel yapraklar haşlandığında al dente kalmalıdır. Tam pişmiş yapraklar fırında fazla yumuşar ve lapa olur. Haşlama sonrası soğuk suya alınması pişmeyi durdurur.
Fırınlama sırasında folyo kullanımı önemlidir. İlk 30 dakika folyo ile pişirme lazanyanın eşit pişmesini ve kurumamısını sağlar. Son 15-20 dakika folyosuz pişirme üstün kızarmasını sağlar.
Dinlendirme atlanmamalıdır. Fırından çıkan lazanya çok sıcaktır ve kesildiğinde dağılır. 10 dakika dinlendirme katmanların oturmasını sağlar ve kesim kolaylaşır.
Lazanya buzdolabında 3-4 gün saklanabilir. Isıtırken üzerine biraz süt veya su serpip folyoyla kapatarak fırında ısıtılabilir. Dondurucuda 2-3 ay saklanabilir. Çözdürmeden fırına verilebilir, pişirme süresi uzatılmalıdır.
Önceden hazırlanabilir. Katmanlanmış lazanya pişirilmeden buzdolabında bir gece bekletilebilir. Misafir gelmeden fırına verilir. Bu yöntem davetlerde büyük kolaylık sağlar.
