Ispanaklı Börek Tarifi: Kat Kat Peynirli Sağlıklı Lezzet

Ispanaklı börek, yufka aralarına ıspanak ve peynirli harç eklenerek fırınlanan geleneksel bir Türk böreğidir. Yeşil yapraklı sebzelerin en besleyicisi olan ıspanak, peynirle birleştiğinde hem lezzetli hem de sağlıklı bir hamur işi ortaya çıkar. Ispanaklı börek tarifi doğru ıspanak hazırlığı, uygun yufka ıslatma tekniği ve fırın sıcaklığına dikkat edildiğinde çıtır ve lezzetli sonuç verir. Bu yazıda ıspanağın suyunun alınmasından böreğin kat kat olmasına kadar tüm püf noktalarını bulabilirsiniz.

Ispanaklı Börek Tarifi: Böreğin Özellikleri ve Besleyiciliği

Ispanaklı börek Türk mutfağının en sağlıklı börek çeşitlerinden biridir. Ispanak demir, kalsiyum, A ve C vitamini açısından zengin bir sebzedir. Peynirle birleştiğinde protein değeri de artar ve dengeli bir öğün oluşur. Bu nedenle ıspanaklı börek hem çocuklar hem yetişkinler için besleyici bir seçenektir.

Türkiye genelinde ıspanaklı börek farklı şekillerde hazırlanır. Tepsi böreği en yaygın versiyondur ve büyük miktarlarda yapılabilir. Kol böreği olarak sarılabilir, el böreği şeklinde katlanabilir veya gül böreği olarak şekillendirilebilir. Her versiyonda temel iç harç aynıdır: ıspanak ve peynir.

Ramazan ayında ıspanaklı börek hem sahur hem iftar sofralarında tercih edilen yemekler arasındadır. Sebze içermesi sindirimi kolaylaştırır ve hafif bir seçenek sunar. Kıymalı veya patatesli böreklere göre daha az kaloriye sahiptir. Önceden hazırlanıp bekletilebilmesi de Ramazan'da pratiklik sağlar.

Ispanaklı Börek Tarifi: Malzemeler

30x40 cm bir tepsi ıspanaklı börek için gereken malzemeler şu şekildedir:

Yufka ve ıslatma karışımı için:

• 5 adet hazır yufka

  
  

• 1 su bardağı süt

  
  

• 1 su bardağı sıvı yağ

  
  

• 2 adet yumurta

  
  

• 1 tatlı kaşığı tuz

  
  

Ispanaklı iç harç için:

• 500 gram taze ıspanak veya 300 gram dondurulmuş ıspanak

  
  

• 200 gram beyaz peynir (ufalanmış)

  
  

• 1 adet orta boy soğan (ince kıyılmış)

  
  

• 2 yemek kaşığı zeytinyağı

  
  

• Yarım tatlı kaşığı tuz (peynirin tuzuna göre ayarlayın)

  
  

• Yarım tatlı kaşığı karabiber

  
  

• Yarım tatlı kaşığı pul biber (isteğe bağlı)

  
  

Üzeri için:

• 1 adet yumurta sarısı

  
  

• 1 yemek kaşığı süt

  
  

• Susam veya çörek otu (isteğe bağlı)

  
  

Ispanak seçiminde taze ıspanak en iyi sonucu verir. Yapraklar canlı yeşil, sap kısımları sert olmalıdır. Solmuş veya sararmiş yapraklar kullanılmamalıdır. Dondurulmuş ıspanak da kullanılabilir ve hazırlık süresini kısaltır. Dondurulmuş ıspanak kullanılacaksa tamamen çözdürülmeli ve suyu iyice sıkılmalıdır.

Peynir olarak beyaz peynir en uygun seçenektir. Lor peyniri daha hafif bir alternatiftir. Kaşar peyniri eklenirse börek daha lezzetli olur ancak kalori değeri artar. Peynirin tuzluluğuna göre ek tuz miktarı ayarlanmalıdır.

Ispanaklı Börek Tarifi: Adım Adım Yapılışı

Ispanaklı börek tarifi ıspanak hazırlığı, iç harç pişirme, ıslatma karışımı, katmanlama ve fırınlama aşamalarından oluşur.

Ispanak hazırlığı (taze ıspanak için):

1. Ispanakları bol suyla birkaç kez yıkayın.

   
   

2. Kum ve toprak kalıntılarını tamamen temizleyin.

   
   

3. Kalın sapları ayırın, sadece yaprakları ve ince sapları kullanın.

   
   

4. Ispanakları iri parçalar halinde doğrayın.

   
   

5. Büyük bir tencereye ıspanakları koyun.

   
   

6. Su eklemeden, sadece yapraklardaki nem ile orta ateşte pişirin.

   
   

7. 3-4 dakika içinde ıspanaklar suyunu salıp soluklacaktır.

   
   

8. Süzgeçe aktarın ve soğumasını bekleyin.

   
   

9. Soğuyan ıspanakları avuçlayarak sıkın.

   
   

10. Fazla suyu tamamen çıkarın.

    
    

11. Sıkılmış ıspanakları ince ince doğrayın.

    
    

Ispanak hazırlığı (dondurulmuş ıspanak için):

1. Dondurulmuş ıspanağı buzdolabında bir gece çözdürün.

   
   

2. Veya oda sıcaklığında 2-3 saat bekletin.

   
   

3. Çözülen ıspanağı süzgeçe aktarın.

   
   

4. Avuçlayarak suyunu iyice sıkın.

   
   

5. Birkaç kez sıkma işlemini tekrarlayın.

   
   

6. Islak ıspanak böreği sulu yapar.

   
   

İç harç hazırlığı:

1. Geniş bir tavaya zeytinyağını koyun ve ısıtın.

   
   

2. Doğranmış soğanı ekleyin ve pembeleşene kadar kavurun (3-4 dakika).

   
   

3. Sıkılmış ve doğranmış ıspanakları ekleyin.

   
   

4. Orta ateşte 4-5 dakika kavurun.

   
   

5. Ispanakların kalan nemi de buharlaşmalıdır.

   
   

6. Tuz ve baharatları ekleyin.

   
   

7. Ocaktan alın ve soğumasını bekleyin.

   
   

8. Soğuyan ıspanaklara ufalanmış peyniri ekleyin.

   
   

9. İyice karıştırın.

   
   

Islatma karışımının hazırlanması:

1. Geniş bir kaba sütü dökün.

   
   

2. Sıvı yağı ekleyin.

   
   

3. Yumurtaları kırın ve ekleyin.

   
   

4. Tuzu ilave edin.

   
   

5. Çatal veya çırpıcı ile iyice karıştırın.

   
   

Katmanlama:

1. Fırını 180 derece ısıtın.

   
   

2. Fırın tepsisini yağlayın veya pişirme kağıdı serin.

   
   

3. İlk yufkayı tepsiye serin.

   
   

4. Üzerine ıslatma karışımından 2-3 yemek kaşığı dökün ve fırça ile yayın.

   
   

5. İkinci yufkayı koyun ve aynı işlemi tekrarlayın.

   
   

6. Üçüncü yufkayı koyduktan sonra ıspanaklı harcın yarısını eşit şekilde yayın.

   
   

7. Dördüncü yufkayı koyun ve ıslatma karışımı sürün.

   
   

8. Kalan ıspanaklı harcı yayın.

   
   

9. Beşinci yufkayı en üste koyun.

   
   

10. Taşan yufka kenarlarını içe doğru katlayın.

    
    

11. Kalan ıslatma karışımını üzerine dökün.

    
    

Üst sos ve fırınlama:

1. Yumurta sarısı ve sütü karıştırın.

   
   

2. Bu karışımı böreğin üzerine fırça ile sürün.

   
   

3. Susam veya çörek otu serpin (isteğe bağlı).

   
   

4. Keskin bir bıçakla porsiyon şeklinde kesin.

   
   

5. Önceden ısıtılmış fırına verin.

   
   

6. 180 derecede 35-40 dakika pişirin.

   
   

7. Üzeri altın sarısı olduğunda hazırdır.

   
   

8. Fırından çıkarın ve 5 dakika dinlendirin.

   
   

Ispanaklı Börek Tarifi: Ispanağın Suyunu Alma Tekniği

Ispanağın suyunun tamamen alınması ıspanaklı börek tarifinin en kritik noktasıdır. Sulu ıspanak kullanıldığında böreğin alt katmanları ıslanır, çıtırlık kaybolur ve hamur yapışkan bir hal alır.

Taze ıspanak yüksek oranda su içerir. Pişirildiğinde bu suyun çoğu açığa çıkar. Pişirme sonrası süzgeçte bekletmek yeterli değildir, ıspanaklar mutlaka avuçlanarak sıkılmalıdır. Birkaç kez sıkma işlemi tekrarlanmalıdır.

Dondurulmuş ıspanak daha fazla su içerir çünkü dondurma işlemi hücre yapısını bozar. Çözüldüğünde bu su açığa çıkar. Dondurulmuş ıspanak kullanıldığında sıkma işlemine özellikle dikkat edilmelidir. Tülbent veya temiz bir bez kullanılarak sıkmak daha etkili olabilir.

Kavurma aşamasında da ıspanağın neminin uçması sağlanmalıdır. Tavada birkaç dakika kavurmak kalan nemi de buharlaştırır. Islak görünen ıspanak beze konulmamalıdır.

Ispanaklı Börek Tarifi: Çıtır Börek İçin İpuçları

Çıtır börek elde etmek için ıslatma karışımının dengeli olması gerekir. Çok fazla sıvı yufkaları yumuşatır ve börek hamurumsu olur. Çok az sıvı ise yufkaların birbirine yapışmasına neden olur. Verilen ölçülerde eşit süt ve yağ oranı dengeli bir sonuç verir.

Fırın sıcaklığı çıtırlığı etkiler. 180 derece ideal sıcaklıktır. Daha düşük sıcaklıkta börek düzgün kızarmaz ve yumuşak kalır. Daha yüksek sıcaklıkta ise üst kısım çabuk kızarır, alt kısım çiğ kalabilir.

Böreğin fırından çıkar çıkmaz kesilmesi çıtırlığı korur. Bekleyen börek buhar biriktir ve yumuşar. 5 dakika dinlendirdikten sonra hemen servis edilmelidir.

Ispanaklı Börek Yapımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ispanaklı börek tarifi uygulanırken iç harcın tamamen soğuması şarttır. Sıcak iç harç yufkayı yumuşatır ve katmanlama zorlaşır. Ayrıca sıcak harç buhar oluşturur ve böreğin düzgün pişmesini engeller.

Peynir miktarı dengelenmelidir. Çok fazla peynir böreği ağırlaştırır ve ıspanak tadı kaybolur. Çok az peynir ise böreği sade bırakır. Ispanak ve peynir oranı yaklaşık 2:1 veya 3:2 olmalıdır.

Yufkaların taze olması önemlidir. Kuru veya çatlamış yufkalar katlamada zorlanır ve böreğin görünümü bozulur. Yufkalar buzdolabından çıkarıldıktan sonra 15-20 dakika oda sıcaklığında bekletilmelidir.

Ispanaklı börek oda sıcaklığında 1-2 gün saklanabilir. Buzdolabında 3-4 gün muhafaza edilir. Isıtmak için fırında veya tost makinesinde birkaç dakika tutmak yeterlidir. Mikrodalga çıtırlığı bozar, bu nedenle önerilmez. Dondurucuda 1-2 ay saklanabilir, pişirmeden önce oda sıcaklığında çözdürülmelidir.