Bolu'da Yayla Kültürü: Yaz Yaylası Geleneği

⠀

Bolu yayla kültürü yaz yaylası denilince Karadeniz kıyısının dramatik, tümüyle görünür yayla göçü aklınıza gelmesin. Bolu'daki gelenek daha sessiz ve daha az görünür ama var. Bolu Dağı'nın üst kesimlerindeki köyler Haziran başında canlanıyor, Eylül-Ekim'e kadar aktif kalıyor. Kışın tamamen kapalı olan evler yaz boyu hayat buluyor.

⠀

Bolu'da Yayla Nerede?

⠀

Bolu yayla kültürü yaz yaylası için coğrafi çerçeve: Bolu Dağı'nın 1200-1500 metre arası plato kesimleri. Bakacak Mevkii bu aralığın tam içinde — 1400 metre. Ama asıl yayla geleneği biraz daha yüksekte ve daha az erişilebilir yerlerde yaşıyor. Seben ve Gerede ilçelerine bağlı köylerin üst alanları, Bolu Dağı'nın güney ve batı yamaçlarına açılan platolar.

Bu köylerin bazıları altta köy evi, üstte yayla evi olmak üzere iki farklı konumda kurulu. Haziran'da sürüler yukarı çıkıyor, Eylül'de aşağı iniyor.

⠀

Yayla Ürünleri Sofraya Nasıl Geliyor?

⠀

Bolu yayla kültürü yaz yaylası'nın somut çıktısı gıda. Yaylada beslenen sürünün sütü farklı — yüksek rakım, geniş mera, çeşitli ot. Bu sütün kaymağı, yoğurdu ve peyniri aşağıdaki ile aynı değil.

İbrahimin Yeri kahvaltısındaki kaymak ve köy beyazı peynir bu yayla döngüsüyle bağlantılı. Bolu çevresindeki küçük üreticilerden tedarik ediyoruz — yazın üretilen ürünler. Kış aylarında bu taze malzeme kalmıyor, yerini depolama ürünleri alıyor.

⠀

Yayla Mevsimini Görmek

⠀

Bolu yayla kültürü yaz yaylası'nı yerinden görmek istiyorsanız Haziran-Temmuz arası gelin. Bu dönemde Bakacak çevresindeki köylerin yüksek kesimlerinde hareketlilik var. Sabah saatlerinde sürüler otlatmaya çıkıyor, çoban ve köylü görmek mümkün.

Yayla kültürü ile mevsimlik ürün arasındaki bağ Bakacak sofralarında somutlaşıyor. Yazın taze kaymak, kışa yakın tulum peyniri. Bu döngü bilinmeden sadece yemek değil, o yemeğin arkasındaki yaşam da kaçırılmış oluyor.