Patates Graten Yapımı: Fırında Kremalı Kaşarlı Tarif
- İbrahim'in Yeri Garden Restaurant
- 10 saat önce
- 4 dakikada okunur
Patates graten tarifi, ince dilimlenmiş patateslerin krema ve peynirle katman katman dizilerek fırınlanmasıyla hazırlanan Fransız mutfağının zarif lezzetidir. Üzeri altın sarısı ve kızarmış, altı kremamsı ve yumuşak bu yemek, hem ana yemeklerin yanında garnitür olarak hem de tek başına doyurucu bir öğün olarak servis edilebilir. Patates graten tarifi ince ve eşit dilimleme, kaliteli krema kullanımı ve sabırlı fırınlama ile evde da restoran kalitesinde hazırlanabilir. Bu yazıda patates hazırlığından katman düzenine, krema oranından fırınlama süresine kadar tüm detayları bulabilirsiniz.
Patates Graten Tarifi: Yemeğin Özellikleri ve Çeşitleri
Patates graten Fransızca "gratin" kelimesinden gelir ve fırında üstü kızartılmış yemekleri tanımlar. "Gratin Dauphinois" olarak bilinen klasik versiyon, Fransa'nın Dauphiné bölgesine aittir ve yüzyıllardır Fransız sofralarının vazgeçilmezidir.
Patates grateni özel kılan katmanların birleşimidir. İnce dilimlenmiş patatesler kremayı emer ve yumuşar. Peynir üstte eriyerek altın kahverengi kabuk oluşturur. Bu kombinasyon hem görsel hem lezzet açısından etkileyicidir.
Farklı graten çeşitleri mevcuttur. Klasik Fransız graten sadece krema, sarımsak ve bazen Gruyère peyniri içerir. Amerikan usulü graten daha fazla peynir ve bazen soğan içerir. Türk damak zevkine uyarlanmış versiyonlar kaşar peyniri ve beyaz peynir kullanır.
Patates graten çok yönlü bir yemektir. Biftek, tavuk veya balığın yanında şık bir garnitür olarak sunulabilir. Tek başına vejetaryen ana yemek olarak tüketilebilir. Brunch ve özel davetlerde göz alıcı bir seçenektir.
Ramazan ayında patates graten iftar sofralarının özel ve doyurucu seçeneklerindendir. Önceden hazırlanıp fırına verilebilmesi pratiklik sağlar. Karbonhidrat, protein ve yağ dengesi enerji verir. Şık sunumu bayram sofralarına yakışır.
Patates Graten Tarifi: Malzemeler
6-8 kişilik patates graten için gereken malzemeler şu şekildedir:
Ana malzemeler:
1 kilogram patates (unlu çeşit tercih edilir)
400 ml krema (sıvı krema veya yemeklik krema)
200 ml süt
200 gram kaşar peyniri (rendelenmiş)
50 gram parmesan peyniri (ince rendelenmiş, isteğe bağlı)
Aromatiğer:
3 diş sarımsak (ezilmiş)
1 yemek kaşığı tereyağı (tepsi yağlama için)
1 tatlı kaşığı tuz
Yarım tatlı kaşığı karabiber
Çeyrek tatlı kaşığı muskat
1 tatlı kaşığı kuru kekik (isteğe bağlı)
İsteğe bağlı zenginleştirmeler:
1 adet küçük soğan (ince dilimlenmiş)
100 gram beyaz peynir (ufalanmış)
50 gram tereyağı (katmanlar arası için)
Taze kekik veya biberiye dalları
Süsleme için:
Taze maydanoz veya kekik
Patates seçimi patates graten tarifinin temelini oluşturur. Unlu patatesler (Nevşehir, Niğde veya Russet) kremayı daha iyi emer ve yumuşak doku verir. Yeni patates veya mumsu patatesler daha az nişasta içerir ve farklı bir doku oluşturur.
Krema seçimi kıvamı belirler. Yüzde 35 yağlı sıvı krema zengin ve kremamsı sonuç verir. Yemeklik krema daha koyu bir sos oluşturur. Yarım krema yarım süt karışımı daha hafif bir versiyon sağlar.
Patates Graten Tarifi: Adım Adım Yapılışı
Patates graten tarifi patates hazırlığı, krema karışımı, katmanlama ve fırınlama aşamalarından oluşur.
Patates hazırlığı:
Patatesleri bol su altında fırçalayarak yıkayın.
Kabuklarını soyun.
Mandolin dilimleyici veya keskin bıçakla dilimleyin.
Dilimler 2-3 mm kalınlığında olmalıdır.
Eşit kalınlık eşit pişmeyi sağlar.
Dilimlenmiş patatesleri soğuk suya koyun.
Bu hem kararmayı önler hem de fazla nişastayı çıkarır.
Pişirme öncesi süzün ve kağıt havluyla kurulayın.
Islak patates kremayı seyreltir.
Krema karışımı hazırlığı:
Orta boy bir tencereye kremayı koyun.
Sütü ekleyin.
Ezilmiş sarımsakları ekleyin.
Tuzu ekleyin.
Karabiberi ekleyin.
Muskatı ekleyin.
Orta ateşte ısıtın.
Kaynatmayın, sadece sıcak olsun.
Sarımsağın aroması açılmalıdır.
Ocaktan alın ve kenara ayırın.
Tepsi hazırlığı:
Fırını 180 derece ön ısıtmaya alın.
Fırın tepsisini veya borcam kabı tereyağıyla yağlayın.
Yaklaşık 25x30 cm boyutunda tepsi idealdir.
Kenarları da yağlayın.
Katmanlama:
Kurulanmış patates dilimlerinin bir kısmını tepsiye dizin.
Balık pulu gibi üst üste binecek şekilde yerleştirin.
Tepsiyi tek sıra kaplayın.
Üzerine krema karışımının bir kısmını gezdirin.
Rendelenmiş kaşar peynirinin bir kısmını serpin.
İkinci kat patates dizin.
Krema ve peynir ekleyin.
Bu işlemi 3-4 kat için tekrarlayın.
Son kata bol krema ve bol peynir koyun.
Parmesan kullanacaksanız en üste serpin.
Üzerine birkaç parça tereyağı koyabilirsiniz.
Fırınlama:
Tepsinin üzerini alüminyum folyo ile kapatın.
Önceden ısıtılmış fırına verin.
180 derecede 45 dakika pişirin.
Bu sürede patatesler yumuşayacaktır.
Folyoyu çıkarın.
15-20 dakika daha pişirin.
Üzeri altın kahverengi ve köpüklü olmalıdır.
Patateslerin pişip pişmediğini kontrol edin.
Bıçak kolayca batmalıdır.
Fırından çıkarın.
10 dakika dinlendirin.
Dinlendirme kesimi kolaylaştırır.
Dilimleyerek servis edin.
Patates Graten Tarifi: Dilimleme Tekniği ve Önemi
Dilimleme patates graten tarifinin en kritik aşamalarından biridir. Eşit kalınlıkta dilimler eşit pişmeyi sağlar ve güzel bir sunum oluşturur.
Mandolin dilimleyici en iyi sonucu verir. Ayarlanabilir kalınlık seçeneği sayesinde 2-3 mm dilimler kolayca elde edilir. Parmakları korumak için koruyucu kullanılmalıdır.
Bıçakla dilimleme de mümkündür. Keskin ve uzun bıçak tercih edilmelidir. Patatesi sabitleyerek düzgün kesimler yapılmalıdır. Pratikle eşit dilimler elde edilebilir.
Çok kalın dilimler pişmekte zorlanır. 5 mm'den kalın dilimler sert kalabilir veya dış pişerken iç çiğ kalabilir. Çok ince dilimler ise lapa olabilir. 2-3 mm ideal kalınlıktır.
Patates Graten Tarifi: Krema Kıvamı ve Peynir Dengesi
Krema miktarı patatesleri kaplayacak kadar olmalıdır. Çok az krema kuru ve sert graten yapar. Çok fazla krema ise sulu ve lapa kıvamda sonuç verir.
Verilen ölçüler 1 kilogram patates için idealdir. Krema-süt karışımı patatesleri yarıya kadar kaplamalıdır. Pişirme sırasında patatesler kremayı emecektir.
Peynir miktarı tercihe göre ayarlanabilir. Daha az peynir daha hafif bir sonuç verir. Daha fazla peynir daha zengin ve doyurucu bir lezzet sağlar. Üst katmanda bol peynir güzel kabuk oluşturur.
Farklı peynir kombinasyonları denenebilir. Gruyère klasik Fransız tercihidir. Emmental veya cheddar alternatif olabilir. Kaşar ve beyaz peynir karışımı Türk damak zevkine uyar.
Patates Graten Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Patates graten tarifi uygulanırken patateslerin kurulanması önemlidir. Islak patates dilimlerinden çıkan su kremayı seyreltir ve gratenin kıvamını bozar. Kağıt havlu ile iyice kurulamak gerekir.
Folyo ile kapatarak pişirme kritiktir. Folyo buharı içeride tutar ve patateslerin yumuşamasını sağlar. Folyosuz pişirilen graten üstten yanarken altı çiğ kalır.
Pişirme süresi patates kalınlığına göre değişir. Kalın dilimler daha uzun süre gerektirir. Bıçak testi yapılmalıdır; bıçak dirençsiz batmalıdır.
Dinlendirme adımı atlanmamalıdır. Fırından çıkan graten çok sıcaktır ve kesildiğinde dağılır. 10 dakika dinlendirme sosun oturmasını ve kesimin temiz olmasını sağlar.
Patates graten sıcak servis edilmelidir. Soğuyan graten katılaşır ve tadı azalır. Hemen servis edilemeyecekse fırında 80-100 derecede sıcak tutulabilir.
Buzdolabında 3-4 gün saklanabilir. Isıtmak için fırında 160 derecede 15-20 dakika tutulabilir. Üzerine biraz süt veya krema eklemek tazeliğini korur. Dondurulabilir ancak doku biraz değişebilir.
Önceden hazırlanabilir. Katmanlanmış graten pişirilmeden buzdolabında bir gece bekletilebilir. Servis günü fırına verilir. Bu yöntem davetlerde pratiklik sağlar.
