Bolu Reçeli Orman Meyvesi: 3 Ev Yapımı Tarif ve Saklama Rehberi
- İbrahim'in Yeri Garden Restaurant
- 2 gün önce
- 4 dakikada okunur
Marketten aldığınız reçel neden hep aynı tadı veriyor? Çünkü çoğu endüstriyel reçelde meyve oranı %35'in altında, geri kalanı şeker, pektin ve aroma takviyesi. Bolu reçeli orman meyvesi ise tam tersi bir anlayışla yapılır: meyve oranı %60-70, şeker sadece koruyucu ve dengeleyici. Bolu'nun 800-1.400 metre rakımlı ormanlarında yetişen böğürtlen, yaban mersini ve kızılcık, serin iklim sayesinde yavaş olgunlaşır. Bu yavaş olgunlaşma, meyvedeki asit-şeker dengesini doğal olarak kurar. Sonuç: aroması yoğun, rengi canlı, kıvamı doğru reçel.
Bu yazıda Bolu reçeli orman meyvesi geleneğini, üç temel tarifi gramaj gramaj ve saklama yöntemlerini paylaşıyoruz.
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Geleneği
⠀
Bolu'da reçel yapımı yüzyıllık bir gelenek. Dağ köylerinde kadınlar temmuz sonundan eylül ortasına kadar ormanlardan meyve toplar. Toplanan meyveler aynı gün ya da ertesi sabah reçele dönüştürülür. Taze meyveyle çalışmak, Bolu reçeli orman meyvesi kalitesinin temel kuralı.
Bolu ormanlarında reçel yapımına uygun üç ana meyve:
Böğürtlen (Rubus fruticosus): Temmuz sonu - Ağustos. Orman kenarları ve açıklıklarda yetişir. Bolu'da en yaygın reçel meyvesi.
Yaban mersini (Vaccinium myrtillus): Ağustos - Eylül başı. Yüksek rakımlı kayın ormanlarının altında. Toplama zahmetli ama lezzet ödülü büyük.
Kızılcık (Cornus mas): Eylül ortası - Ekim. Bolu'nun güneye bakan yamaçlarında bol bulunur. Ekşi yapısıyla reçele kendine has bir karakter katar.
⠀
Bolu bal çeşitleri yazımız da orman ürünleri konusunda detaylı bilgi sunuyor. Bal ve reçeli birlikte kahvaltı sofrasına koyduğunuzda Bolu mutfağının ruhunu yakalarsınız.
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Tarif 1: Böğürtlen Reçeli
⠀
Malzemeler
⠀
Malzeme | Miktar
Malzeme: Taze böğürtlen | Miktar: 1 kg
Malzeme: Toz şeker | Miktar: 600 g
Malzeme: Limon suyu (taze sıkılmış) | Miktar: 2 yemek kaşığı (30 ml)
Malzeme: Su | Miktar: 100 ml
⠀
Hazırlık ve Pişirme
⠀
Aşama 1 — Meyve hazırlığı (10 dakika): Böğürtlenleri soğuk suda 3 kez yıkayın. Saplı veya ezik olanları ayıklayın. Kevgire alıp süzün.
Aşama 2 — Şekerleme (2 saat bekleme): Böğürtlenleri geniş, kalın tabanlı bir tencereye alın. Üzerine 600 g toz şekeri eşit dağıtın. Karıştırmayın. Üzerini streç filmle kapatıp 2 saat oda sıcaklığında bekletin. Bu sürede meyve suyunu salar, şeker çözünmeye başlar.
Aşama 3 — Pişirme (35-40 dakika):
Tencereyi orta ateşe koyun. 100 ml su ekleyin.
Kaynamaya başlayınca ateşi kısın (hafif fokurdama).
Tahta kaşıkla yavaşça karıştırın. Her 5 dakikada bir yüzeydeki köpüğü alın.
30. dakikadan itibaren kıvam testi yapın: Bir çay kaşığı reçeli tabağa damlatın. Tabağı eğdiğinizde yavaş akıyorsa tamam.
Son 5 dakikada 2 yemek kaşığı limon suyu ekleyin. Karıştırın.
Ateşten alın.
⠀
Verim: Yaklaşık 800 g reçel (2 orta boy kavanoz).
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Tarif 2: Yaban Mersini Reçeli
⠀
Malzemeler
⠀
Malzeme | Miktar
Malzeme: Yaban mersini | Miktar: 750 g
Malzeme: Toz şeker | Miktar: 500 g
Malzeme: Limon suyu | Miktar: 1,5 yemek kaşığı (22 ml)
Malzeme: Taze nane | Miktar: 4-5 yaprak (isteğe bağlı)
⠀
Hazırlık ve Pişirme
⠀
Aşama 1 — Meyve hazırlığı (15 dakika): Yaban mersinlerini soğuk suda yıkayın. Saplarını tek tek ayıklayın. Bu meyve küçük ve hassas; ezilmemesine dikkat edin.
Aşama 2 — Ezme (5 dakika): Meyvelerin yarısını (375 g) çatalla kabaca ezin. Diğer yarısını bütün bırakın. Bütün taneler reçelde doku verir.
Aşama 3 — Şekerleme (1 saat): Ezilmiş ve bütün meyveleri karıştırıp üzerine şekeri dökün. 1 saat bekletin.
Aşama 4 — Pişirme (25-30 dakika):
Orta ateşte kaynatın.
Ateşi kısıp 20 dakika hafif fokurdatın.
Yüzey köpüğünü alın.
20. dakikada nane yapraklarını ekleyin (isteğe bağlı, hafif serinlik katar).
25. dakikada kıvam testi yapın.
Limon suyunu ekleyip 2 dakika daha pişirin.
Nane yapraklarını çıkarın. Ateşten alın.
⠀
Verim: Yaklaşık 650 g reçel.
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Tarif 3: Kızılcık Reçeli
⠀
Malzemeler
⠀
Malzeme | Miktar
Malzeme: Kızılcık | Miktar: 1 kg
Malzeme: Toz şeker | Miktar: 750 g
Malzeme: Su | Miktar: 250 ml
Malzeme: Limon suyu | Miktar: 1 yemek kaşığı (15 ml)
⠀
Hazırlık ve Pişirme
⠀
Aşama 1 — Çekirdek çıkarma (30 dakika): Kızılcığın çekirdeği büyük ve serttir. Meyveleri 250 ml suda 10 dakika hafif kaynatın. Yumuşayınca kevgirden geçirip çekirdekleri ayırın. Püresi geçecek, çekirdek ve kabuk kalacak. Bu adım zahmetli ama sonuç için kritik.
Aşama 2 — Şekerleme (1 saat): Kızılcık püresine 750 g şekeri ekleyin. Kızılcık doğal olarak ekşi; şeker oranı böğürtlenden yüksek. 1 saat bekletin.
Aşama 3 — Pişirme (40-45 dakika):
Orta ateşte kaynatın.
Kısık ateşte 35 dakika pişirin. Kızılcık reçeli diğerlerinden daha geç kıvam alır; sabırlı olun.
Sık sık karıştırın; kızılcık dipte yapışmaya meyillidir.
35. dakikada kıvam testi yapın. Kızılcık reçeli soğuyunca sertleşir; tenceredeyken biraz akışkan olması normal.
Limon suyunu ekleyin, 3 dakika daha pişirin.
Ateşten alın.
⠀
Verim: Yaklaşık 900 g reçel. Kızılcık reçeli, Bolu reçeli orman meyvesi çeşitleri içinde en uzun raf ömrüne sahip olanıdır.
⠀
Kavanoz Hazırlama ve Saklama
⠀
Reçelin uzun ömürlü olması için kavanoz hazırlığı kritik:
Sterilizasyon: Cam kavanozları ve kapaklarını kaynar suda 10 dakika kaynatın. Temiz bir havlu üzerine ağzı aşağı dizin, hava ile kurumasını bekleyin.
Doldurma: Reçel henüz sıcakken kavanozlara doldurun. Ağızdan 1 cm boşluk bırakın. Kapağı sıkıca kapatın.
Ters çevirme: Kavanozları ters çevirip 15 dakika bekletin. Bu vakum oluşturur.
Soğutma: Oda sıcaklığında soğumaya bırakın. Buzdolabına koymayın; ani sıcaklık farkı camı çatlatabilir.
⠀
Raf ömrü:
Açılmamış kavanoz: Serin, karanlık ortamda 12 ay.
Açılmış kavanoz: Buzdolabında 3-4 hafta.
⠀
Bolu mutfağı nedir yazımızda reçelin Bolu sofra kültüründeki yerini detaylı anlattık. Bolu tereyağı rehberimiz de kahvaltı sofranızı tamamlamak isteyenler için faydalı olacaktır.
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Toplama Rehberi
⠀
Kendi meyvenizi toplamak isterseniz birkaç pratik bilgi:
Böğürtlen: Bolu Dağı'nın 600-1.000 metre bandında, orman açıklıkları ve yol kenarlarında. Temmuz sonu en verimli dönem. Uzun kollu giysi giyin; dikenli çalılar var.
Yaban mersini: 1.000-1.400 metre. Kayın ormanlarının gölgeli altları. Ağustos ortası. Yerden 20-30 cm yükseklikte, küçük çalılarda yetişir. Bir saatte yaklaşık 300-400 g toplayabilirsiniz.
Kızılcık: 400-800 metre. Güneye bakan yamaçlar. Eylül ortasından itibaren daldan düşmeye başlar; yerdekiler de toplanabilir ama ezik olmamalı.
⠀
Bolu mantar toplama rehberimiz orman ürünleri konusunda genel güvenlik kurallarını da içeriyor.
⠀
Bolu Reçeli Orman Meyvesi Kahvaltı Sofrasında
⠀
Bu reçellerin en iyi eşlikçisi taze köy ekmeği, Bolu tereyağı ve bir bardak demli çay. Böğürtlen reçelini peynirle, yaban mersinini bal ile, kızılcığı tek başına deneyin. Her birinin farklı asit-şeker dengesi kahvaltıya çeşitlilik katar.
Evde reçel yapmakla uğraşamam, hazırını yerinde tatmak istiyorum diyorsanız, Bolu Dağı Bakacak Mevkii'nde İbrahimin Yeri'ne buyurun. Kahvaltı soframızda Bolu reçeli orman meyvesi çeşitlerini, Bolu tereyağını ve dağ balını bir arada bulabilirsiniz. İstanbul-Ankara yolculuğunuzda Bolu kahvaltı tariflerimize göz atıp sofranızı önceden hayal edebilirsiniz.
